logo

М О Я    О С Е Т И Я



Пушкин Александр Сергеевич
(1799 – 1837)

А. П. КЕРН
Перевод Мамукаева Казбека

Мæ зæрдыл де ‘рвон фæкаст дарын:
мæ разы фестадтæ фынау,
æмæ мæ зæрдæйы æндары
ыссыгъд дæ рухс сурæт зæдау.
Æфхæрд æнкъарæнты цæдисы,
æрвылбон хъуыддæгты мæнмæ
дæ монау аив хъæлæс хъуысыд,
æмæ бæллыдтæн æз дæумæ.
Цыдысты азтæ. Дымгæ-дугъон
мæ рагбæллиц фæхаста дард,
цæмæй дæ мысынæй фæцух уон,–
мæ цинæй райгуыра æнкъард...
Кæмдæр тыхахæсты æндары
мæ бонтæ ивæзтой сæ хал.
æнæуд, ‘нæуæлмонц, мæнгардæй
фæкалдтой сонт удыл сæ хъал.
Ныр уд куы бацагуырдта зарын.
Уый ды – æртахтæ та фынау,
æмæ та зæрдæйы æндары
ыссыгъд дæ рухс сурæт зæдау.
Æмæ дæ цинæй зæрдæ тоны,
æмæ та райхъал ис йæ зынг,–
уæлмонц дæр, уд дæр, цард дæр, зонд дæр,
æмæ æвзонг уарзты цæссыг.
 Мамыкъаты Казбегы тӕлмац

ЗИМНИЙ ВЕЧЕР
ЗЫМÆГОН ИЗÆР

Тымыгъ тарæй арв æхгæны,
Миттæ здухгæйæ цæуы:
Куы сырдау фыдниуд ныккæны,
Куы сывæллонау кæуы.
Куы нæ зæронд цары сонтау
Хъæмпæй райхъуысы йæ уаст,
Куы æнафоны бæлццонау
Рудзынг бахойы æваст.

Мах фæлахс хæдзармæ акæс:
Талынг у, æнкъард, мæгуыр,
О зæронд нана, фыдсагъæс
Дæу цæй фæдыл домы ныр?
Æви тымыгъы дзынæзтмæ
Бадæ ды, мæ хур, фæлмæст?
Æви де 'лхуыйы нывæстмæ
Хуыссæг цæстытыл фæхæст?

Баназæм-ма, ме 'взонг азты
Адджындæр мæгуыр лымæн,
Рахæсс къоппа, нуазæм мастæй,
Зæрдæ хъæлдзæгдæр уыдзæн.
Зар мын, денджызæн йæ фæстæ
Дзывылдар куыд цард æнцад,
Азар мын, æхсæвы цæстæй
Донмæ саурæсугъд куыд уад.

Тымыгъ тарæй арв æхгæны,
Миттæ здухгæйæ цæуы,
Куы сырдау фыдниуд ныккæны,
Куы сывæллонау кæуы.
Баназæм-ма, ме 'взонг азты
Адджындæр мæгуыр лымæн,
Рахæсс къоппа, нуазæм мастæй,
Зæрдæ хъæлдзæгдæр уыдзæн.

Плиты Грисы тæлмац

К***
Перевод Ахсара Кодзати
Лæууы фæрныг исдуг мæ зæрдыл:
Дæу федтон — раирд и мæ бон,
Цыма зæд атахти мæ сæрты,
Йе стъалы ферттывта — сæууон.

Æрхуымæй, састзæрдæйæ, ахстау
Мæ бонтæ катайы тыдтон.
Мæ хъус дæ зæлгæ хъæлæс ахста,
Мæ фынты рухс фæлгонц уыдтон.

Цыд рæстæг. Зилгæуад фæхаста
Кæддæры сонт фæндтæ бынтон,
Мæнæй дæ зæлгæ хъæлæс айста,
Дæ фидауц айрох ис — æрвон.

Цыдысты тар бонтæ уæззауæй,
Мæ цард — æндарæны — фыдох,
Уæлмонцæй, уарзынæй, Хуыцауæй,
Цæссыгтæй, цардæфсисæй — рох.

Фæлæ та райхъал и мæ зæрдæ:
Дæу федтон — раирд и мæ бон,
Цыма зæд атахти мæ сæрты,
Йе стъалы ферттывта — сæууон.

Мæ риуы цины арт ыссыгътай,
Æмæ та сног ысты æваст
Мæ Хуыцау, цардæфсис, цæссыгтæ,
Уæлмонцтæ, утæхсæнтæ, уарзт.

Хъодзаты Æхсары тæлмац

 

КАЗАК
ХЪАЗАХЪХЪАГ
Иу æнафоны йæ балцæй,
Тар мигъы фæлмы,
Цыд хъазахъхъаг барæг дардæй
Иу доны сæрты.

Худ йæ сæрыфахсыл къулæй,
Дзаума рыджы 'мбæрзт,
Хъримаг зынд уæраджы цурæй,
Зæхмæ кард æххæст.

Бæх уæгъдидонæй тырныдта
Размæ, цыд дзæбæх.
Дымгæ йын йæ барц фæйлыдта,
Зад йæ фæстæ зæхх.

Уалынмæ хæдзæрттæ мæнæ,
Зæронд быру — калд.
Фæндаг ам фæхицæн хъæумæ,
Уым та хъæумæ дард.

«Нæй чызджытæ уым ныртæккæ, —
Хъал Денис дзырдта, —
Уыдон ныр сæ хъарм хæдзæрттæм
Аивгъуыйынц, а!..»

Раздæхт хъæумæ, бæхыл уайтагъд
Ехсæй тынг æрцыд!
Æмæ фатау размæ атахт,
Хæдзæрттæм фæзылд.

Хъазгæ мæй æрттивы арвæй,
— Уай, мæ саулох, уай, —
Рудзынджы раз бады 'нкъардæй
Сау рæсугъд чызгай.

Хъал лæппуйы ма цы хъуыди,
Федта йæ, куыннæ!
Æмæ тагъдгомау фæзылди
Рудзынджы бынмæ.

Æхсæв ноджы кодта тардæр,
Бамбæхст мæй бынтон.
«Рауай-ма, мæ зæрдæ, тагъддæр,
Ратт мæ бæхæн дон».

«Уæ, мæ хур, æвзонг лæппуйыл
Нæй æууæнк æппын.
У тæссаг цæуын дæ цурмæ, —
Бæхæн дон дæттын».

«Ма тæрс, о рæсугъд, дæ удæн,
Ратт мын, ратт дæ уарзт.
Æхсæв тасдæр у рæсугъдæн —
Ферох кæн дæ тарст.

Баууæнд мыл, чызгай, зæрдæйæ,
Рацу-ма хæстæг,
Сафыс дзæгъæлы тæрсгæйæ
Диссаджы рæстæг.

Сбад-ма саулохыл, дæуимæ
Дард бæстæм цæуын,
Амондджын уыдзыстæм иумæ,
Иу уыдзæн нæ зын».

Нæй гæнæн, — ысразы чызг дæр,
Тасдзинад фæлыгъд.
Рог æй бафæндыд цæуын дæр, —
Лæгæн ма цы уыд?

Фенкъуыст бæх, æд къай кæдæмдæр
Хъазахъхъаг фæтар.
Уарзта йæ къуыри, дыууæ дæр,
Æртыккаджы — нал.

Хозиты Яковы тæлмац

Птичка
ЦЪИУ
Фæнды кæйдæр зæххыл цæрæг уон,
Уæддæр, зæронд æгъдауыл хæст,
Мæнæн у — уалдзæджы бæрæгбон
Цъиу ахстæй ауадзын — мæ хæс.

Вæййы мæ зæрдæ уымæй фидар,
Хуыцауы ц' азимаг кæнон,
Кæд иу цæргæ удæн сæрибар
Мæнæн дæр раттын у мæ бон!

Джусойты Нафийы тæлмац

ТЕЛЕГА ЖИЗНИ
ЦАРДЫ УÆРДОН
О, хатт уæззау вæййынц йæ уæргътæ,
Фæлæ нæ уæрдон тулы рог.
Ыскъæры урсхил рæстæг бæхтæ,
Нæ уадзы фидар къухтæй рох.

Сæумæйæ уæрдоны ысбадæм;
Нæ зонæм тас, нæдæр сæрфад.
Нæ тæрсæм зивæгæй, фæлладæй,
Хъæр сисæм: гъæйтт, уæдæ, дæ мад!..

Фæкъахыр бонæмбисмæ не хсар,
Фæлмæцæм: къулвæхсытæ, æрх.
Хъæр сисæм: ма байрай дæ ехсæй,
У зæрдæ де 'рра скъæрдæй цъæх!

Тæхæм: изæрмилтæ хæрзхæстæг;
Кæнæм рæдзæ-мæдзæ, фынæй.
Цæуæм æхсæвиуатмæ. Рæстæг
Æрцæуы хъал æфсургътыл: гъæй!

Хъодзаты Æхсары тæлмац


Русская литература
     Бунин И.А.
     Гаршин В.М.
     Гоголь Н.В.
     Державин Г.Р.
     Заболоцкий Н.А.
     Иртеньев И.М.
     Лермонтов М.Ю.
     Пушкин А.С.
     Тарковский А.А.
     Твардовский А.Т.
     Тютчев Ф.И.
     Толстой Л.Н.
     Цветаева М.И.
     Чехов А.П.
     Шаламов В.Т.
     Шолохов М.А.
     Языков Н.М.


Зарубежная литература

Литература народов Кавказа:
       Абхазская
       Армянская
       Кабардинская

Литература народов России:
      Марийская
      Мордовская